Francuski 13 Pułk Piechoty Lekkiej 1812.

      Długo nic się tu nie pojawiało, zatem spieszę nadrabiać napoleońskie zaległości. W niniejszym wpisie kolej na francuski 13 pułk lekki. Pułk uczestniczył w bitwach w 1805 pod Austerlitz, w 1806 pod Jeną, w 1807 pod Iławą Pruską, w kampanii 1809 przeciw Austrii pod Eckmuhl i Wagram. W  wojnie 1812 ponownie w korpusie 'Żelaznego marszałka' Davouta (w 1 DP gen Moranda). Szlak bojowy pułku  wiódł od Niemna, kiedy to dywizja Moranda jako pierwsza przekroczyła rzekę rozpoczynając kampanię,  przez bitwy   pod Smoleńskiem, Borodino i podczas walk odwrotowych, aż do Berezyny. Pod Borodino pułk razem z resztą macierzystej dywizji gen. Moranda, czasowo przydzielonej do IV Korpusu  wicekróla Włoch ks.Eugeniusza,  walczył na lewej flance Wielkiej Armii szturmując m.in   tzw wielką redutę Rajewskiego. 

Figurki z zestawów HaT  - SET 8219  , SET 8252 , SET 8218

W 1812 pułk w składzie  5 batalionów piechoty lekkiej  i kompanii artylerii regimentowej z 4 działami 3f.  tworzył jednocześnie 1 brygadę dywizji. Brygadą dowodził gen. Dalton, a po jego zranieniu 17 08 -płk.d'Argence jednocześnie dowódca 13 pp.lek.

Oficer 13 pp. lekkiej  1809 

Karabinier 13 pp.lekkiej 1809 

Szeregowi kompanii centralnych 13 pp.lekkiej 1809 

Szeregowy kompanii centralnej 13 pp.lekkiej 1809

Szeregowy kompanii centralnej (strzelec- chasseur) 13 pp.lek 

Podoficer kompanii centralnej i karabinier 13 pp.lek 1812

Woltyżer 13 pp.lekkiej 1809

Strzelec kompanii centralnej 13 pp.lekkiej 

Zbliżenie na czako z rysunku powyżej. Widoczny orzeł cesarski i cyfra 13 na blasze pułkowej w kształcie rombu. 

Orzeł 13 pp lekkiej  wz. używanego w kampanii 1812 

Francuska, liniowa artyleria konna -konwersje

Liniowa artyleria konna dla okresu 1808-1812,  nie jest dostępna w plastiku w    skali 1/72, zatem konieczne okazało się konwertowanie dostępnych, najbardziej zbliżonych wzorów figurek. Zdecydowałem się wykorzystać trzy zestawy:

Iteleri -French Line/Guard Artillery-Set 6018
http://www.plasticsoldierreview.com/Review.aspx?id=202 (delikatnie mówiąc, mało udany pod względem historycznym)

Zviezda - Set 8028 French Foot Artillery
http://www.plasticsoldierreview.com/Review.aspx?id=965

Italeri Set 6008 French Hussars
http://www.plasticsoldierreview.com/Review.aspx?id=195

Kanonier liniowej artylerii konnej (P.Martinet) 

Kanonier liniowej artylerii konnej (Weiland)

Oficer i kanonierzy artylerii konnej ( Cristoph i Cornelius Suhr )

Kilka fotek z postępu prac. Starałem się nie przesadzać ze stopniem skomplikowania konwersji. Najtrudniejsze było wykonanie nowych bermyc (kołpaków), ale na szczęście z pomocą przyszło   mi  tu  wieloletnie doświadczenie w rzeźbieniu tych obfitych czap. 

Spieszonym kanonierom wymieniłem głowy na te od żołnierzy pociągów artylerii Zviezdy, oraz dorobiłem szable. Dwie figurki żołnierzy pociągów przerobiłem na oficerów artylerii konnej w mundurach małych (frakach).  

Francuska piechota liniowa 1812

Nie tak dawno odświeżyłem troszkę moje stare jak świat figurki piechoty francuskiej z wojen napoleońskich. Poprzednio nastawiałem się na rok 1809 i kampanię przeciw Austrii. Z dostosowaniem ich  do wymogów na 1812 nie było więc dużo pracy,  za to wymagało solidnej  uwagi. Ze względu na awarię drukarki i komputera nie mogłem wydrukować sztandarów piechoty wz.1812.  Płaty tkanin orłów  jak je wówczas nazywano,  wykonałem  z folii aluminiowej i trzeba było malować je ręcznie.  Efekt nie jest moim zdaniem szczególnie ciekawy. Trudno, następnym razem może będzie lepiej.

Figurki pochodzą głównie  z zestawu Italeri -piechoty francuskiej
  http://www.plasticsoldierreview.com/Review.aspx?id=191

Producent zupełnie się tu nie popisał, wykonując wszystkie figurki z tasakami i dwoma ledewerkami*  - skrzyżowanymi na piersiach pasami. W piechocie liniowej, prawo do noszenia tasaków mieli tylko podoficerowie fizylierów oraz całe kompanie wyborcze- grenadierów i woltyżerów. Zatem chcąc mieć w miarę poprawnie wykonane figurki zdecydowałem się na żmudną i długą pracę polegającą na usunięciu większości zbędnych detali. W czasie kiedy to robiłem, poprawny, choć niezbyt urodziwy zestaw piechoty francuskiej HAT nie był jeszcze produkowany, więc było to jedyne wyjście. 

Firma Zviezda zapowiedziała na ten rok wydanie fizylierów francuskich c.a. 1812,  więc może wreszcie los uśmiechnie się do bonapartystów zbierających armię francuską w tej skali i nie trzeba będzie zadawać sobie trudu z konwersjami. 

Jako domieszki użyłem figurek ESCI- z wadami jak wyżej. W kolejce na odkurzenie, odświeżenie i ponowne zapodstawkowanie czeka jeszcze cały tłum figurek zarówno piechoty, kawalerii jak i artylerii. 

Tradycyjnie z resztek dorobionego na inną okazję Green Stuffu wykonałem kilka nieznacznych konwersji ;-)

Większość czak używanych w piechocie francuskiej w 1812 miała zamiast orłów cesarskich blachy w kształcie rombu z cyfrą pułku. Nie przejąłem się tym zupełnie jako, że detal jest niewielki, a  wzór blachy  z orłem również stosowano m.in w 48 pp.liniowej. Wygląd czak różnił się detalami pomiędzy pułkami. Ich poprawne wykonanie w figurkach wymagałoby o wiele bardziej indywidualnego podejścia i żmudnych, nie łatwych badań historycznych. Tym razem musiałem więc odpuścić sobie nadmierną wierność realiom ;-)

Zdjęcia wykonałem w otoczeniu budynków w skali 15 mm do OiM Wargamera o jakie ostatnio powiększył się mój zasób terenów. Maluje się je świetnie. Znakomitej klasy robota rzeźbiarzy. Część z tychże modeli śmiało można zastosować  do gier w realiach II wojny światowej -frontu wschodniego.W wielu przypadkach realia architektoniczne nie uległy tam wielkim zmianom od XVIIw. 

 Jako,  że nadają się również do skali 20 mm, zamierzam je wykorzystać także w nadchodzącym BW-N ;-) 

Blacha na czako używana w 48 pułku liniowym:

Mundur woltyżera, wzoru używanego  do 1812 r:

*Jak miałem  okazję  przekonać się nie tak dawno, ku mojej nie małej satysfakcji, ta nazwa zaczyna być popularna nawet w gronie osób dotychczas mało  zainteresowanych napoleońskim wargamingiem  ;-)

Plastikowa armia czyli co i z czego można złożyć do wojen napoleońskich cz 2

      W części drugiej  opracowania o napoleońskich  figurkach plastikowych zajmiemy się ponownie armią rosyjską,  ale w okresie dużo  bardziej popularnym, z czasów wielkiej wojny 1812 i późniejszego udziału wojsk cara w zmaganiach z  La Grande Armee, aż do wkroczenia tych pierwszych do Paryża w 1814 r. i abdykacji Cesarza Napoleona. 

Pozostaje jeszcze wyjaśnić dlaczego nie podejmuję opisania okresu 1807-1811. 

 Umundurowanie wielu formacji rosyjskich w tych latach ulegało stopniowym zmianom. Niestety producenci figurek plastikowych zupełnie zignorowali ten okres i prawie nie ma żadnych miniatur pozwalających zbudować armie rosyjską, z czasu  wojny ze Szwecją w l.1808-1809 czy początkowej fazy wojny z Turcją 1806 -1812. 

Nie ulega wątpliwości , że konflikty te zostały przysłonięte zarówno wśród historyków jak i wargamerów przez dużo poważniejsze, gigantyczne  starcie jaką była niewątpliwie kampania 1812 r oraz jej następstwa z kolejnych lat, w tym ogromna bitwa pod Lipskiem, której okrągłą  dwusetną rocznicę obchodziliśmy w październiku ubiegłego roku.
Tematem niniejszego wpisu  początkowo miała być całość armii rosyjskiej, jednakże z uwagi   na dużą ilość informacji zdecydowałem się wydzielić część o piechocie liniowej i gwardyjskiej.
Na początek garść podstawowych informacji   o organizacji jednostek  piechoty.   

U progu wojny 1812 r , po wszystkich przeprowadzonych modyfikacjach wyposażenia i umundurowania oraz zmianie nazewnictwa  pułków muszkieterskich , piechota składała się  z:

-grenadierów

-pieszych (dawnych muszkieterskich)

-jegrów

Pułkom jegrów nie nadawano nazw od miejscowości, okręgu gdzie formowano jednostki,  a jedynie oznaczenia cyfrowe. Jegrzy nie posiadali również sztandarów.

Pułki piechoty rosyjskiej w 1812 składały się z dwóch batalionów (tzn. 1 i 3, a drugi był batalionem zakładowym (zapasowym) i nie walczył w polu z resztą jednostki, lecz zwykle włączano go do rezerwowych dywizji tworzonych jesienią 1812 lub powierzano inne pomocnicze zadania). Wyjątek stanowiły niektóre pułki gwardii złożone z trzech batalionów. Kompanie grenadierskie drugich batalionów  z reguły łączono do tworzenia   osobnych, zbiorczych  dywizji  grenadierów. 

W skład batalionu piechoty wchodziło 4 kompanie (1 grenadierska (wyborcza)  i 3 fizylierskie zwane też jak wcześniej muszkieterskimi). Wszystkie kompanie dzieliły się na dwa plutony (w sumie w batalionie było 8 plutonów).

Kompania grenadierska dzieliła się na plutony: grenadierski i tyralierski, z których grenadierski stawał na prawej flance batalionu, a tyralierski na lewej.

W pułkach jegrów kompanię wyborczą nazywano karabinierską. 

Istniały również, tak jak i w poprzednim okresie  pułki grenadierów( liniowe) oraz zbiorcze  grenadierskie utworzone z kompanii grenadierskich batalionów zapasowych pułków liniowych.

Leibgwardia rosyjska w przeciwieństwie do francuskiej uczestniczyła w bojach niemal na równi z pozostałymi jednostkami armii.

 Najprawdopodobniej do wybuchu wojny 1812 nie we wszystkich jednostkach zdążono przeprowadzić  zamierzone modyfikacje umundurowania i wyposażenia. Np  część żołnierzy piechoty pozostała przy czakach starszego typu, z lat 1808-1811.

Oczywiście w trakcie kampanii żadna armia nie jest w stanie wyegzekwować, a nawet  zapewnić stosowania aktualnych przepisów ubiorczych. Mundury, wyposażenie i broń ulegają szybkiemu zużyciu podczas kampanii.Armia rosyjska nie potrafiła zapewnić żołnierzom piechoty jednolitego uzbrojenia w karabiny produkcji rosyjskiej. Używano więc całej gamy różnej broni importowanej/ zdobycznej, niemalże  z całej Europy. Nędza i głód były bardzo częstymi towarzyszami walczących wojsk. Podczas kampanii 1806-1807 w Polsce i Prusach żołnierze rosyjscy jedli nawet skórzane płachty do okrywania namiotów(sic!).  Podczas wojny 1812 wcielono do szeregu wielu nowych rekrutów. Wyposażenie starych jednostek ulegało szybkiemu zużyciu podczas licznych przemarszów i walk. Nie dla wszystkich żołnierzy wystarczało czak, w związku z czym jakaś część dysponowała tylko furażerkami.  W użyciu znalazło się wiele przypadkowej odzieży, często pochodzenia cywilnego czy zdobycznego.

W liście do marsz.Masseny w 1807 Napoleon, zaniżając nieco wartość armii rosyjskiej pisał: generałowie rosyjscy muszą się sporo nauczyć, ale ich żołnierze są dobrzy, choć tępi...
Do 1812 r pod względem nauki, sporo się jednak zmieniło. Zdążono wyeliminować część mankamentów trapiących  carską armię zwłaszcza w taktyce  i systemie szkolenia.  Wprowadzono  również znaczące zmiany organizacyjne.

 Jeśli chodzi o figurki piechoty rosyjskiej  z lat 1812-1814 mamy   bardzo dobry zestaw grenadierów Zviezdy

 http://www.plasticsoldierreview.com/Review.aspx?id=550

Jak zawsze,  najmniej przydatne będą wzory żołnierzy biegnących  z karabinem,  z nastawionym bagnetem. Nie należą one  do najbardziej uniwersalnych i lubianych przez graczy.  Dodatkowo po zapodstawkowaniu tego typu pozy są dość giętkie i z reguły powoduje to u nich łatwe  odpryskiwanie farby.Stąd nie polecam w ogóle ich stosowania w wargamingu.Armia złożona z figurek w różnych przypadkowych pozach nie będzie też dobrze wyglądała na stole bitewnym.   Najprzydatniejszych w grze wzorów w pozach marszowych  z karabinami na ramieniu mamy w zestawie 12 , plus 3  figurki , z których  można  zrobić podoficerów.

Z powyższego zestawu bardzo łatwo można wykonać żołnierzy pułków piechoty i pułków jegierskich.

Dla pułków piechoty (t.j.muszkieterów) należy obciąć wysokie kity grenadierskie oraz po dwa boczne płomienie z pękającego granatu- emblematu umieszczanego na czakach i ładownicach. Muszkieterowie liniowi mieli takie emblematy,  ale z pojedynczym płomieniem, skierowanym ku górze. 

Takie właśnie konwersje wykonuję przy własnej piechocie rosyjskiej

 http://fromholdblog.blogspot.com/2013/04/piechota-rosyjska-1812-14.html

W BW-N jedna podstawka symbolizuje batalion, więc możliwości różnicowania figurek pod względem przynależności do określonych kompanii są ograniczone.

Zdecydowałem się nie usuwać kit dla jednej figurki w pułku jako reprezentanta kompanii grenadierskich (i karabinierskich w pułkach jegrów).

W pułkach jegierskich podobnie jak w pułkach piechoty tylko kompanie karabinierskie ( grenadierskie) używały czak  z emblematem pękającego granatu z trzema płomieniami. Pozostali jegrzy nosili na czakach   granat z jednym płomieniem. W pułkach jegrów,  na ładownicach  nie noszono  tychże emblematów,  ale cyfrowe oznaczenie pułku. 

  

Konwertując grenadierów,  otrzymamy trzy różne typy piechoty o jednolitym  standardzie, zarówno co do wielkości  figurek jak i jakości rzeźby.

Kolejny zestaw  piechoty rosyjskiej  c.a.1812

produkuje  firma Italeri (ex ESCI)

http://www.plasticsoldierreview.com/Review.aspx?id=811

Są to również grenadierzy , tym razem bez kit na czakach i z potrójnym płomieniem pękającego granatu.

Figurki te były jednak bardzo dawno opracowane, zawierają sporo błędów. Część  nie posiada tornistrów i tasaków( w 1812 r piechota rosyjska z reguły  nie zdejmowała już tornistrów przed walką).  Uprząż tornistrów jest niepoprawna ,  a oficerowie mają mundury litowskiego lub finlandzkiego   pułku gwardii ( fraki z wyłogami). Mamy tylko trzy wzory w pozach  marszowych  w  boxie. W 1812 do prowadzenia ognia,   liniowa piechota rosyjska już nie klękała w pierwszym szeregu. Tymczasem w tej pozie mamy 6 wzorów.   Ponadto delikatna  budowa i wzrost figurek nie pasują do pozostałych żołnierzy ze świetnych  zestawów kawalerii i artylerii rosyjskiej Zvezdy o których m.in.  niżej.

Powyższe wady (o kilku innych nie wspomniałem) czynią ów zestaw, w moim przekonaniu  zupełnie nieprzydatnym.

Ponownie odradzam docelowy zakup grenadierów Italeri

http://www.plasticsoldierreview.com/Review.aspx?id=194

- tym razem ich mundury również nie pasują na lata  1812-1814.

Do wykorzystania nadają się jedynie głowy w wysokich czapkach dla pułku pawłowskiego grenadierów- walczącego m.in pod Borodino na odcinku południowym w rejonie wsi Utica przeciw żołnierzom polskiego V Korpusu.

Figurki grenadierów rosyjskich produkuje również Strelets

 http://www.plasticsoldierreview.com/Review.aspx?id=1169

Zestaw przedstawia żołnierzy rosyjskich w zimowych płaszczach, przydatnych dla tych,  którzy chcą odtworzyć armię rosyjską w wyglądzie z przełomu 1812-1813 oraz 1813-1814. Rzeźba figurek Streltsa  znacznie ustępuje jednak Zvezdzie.

Dla porównania nie może tu zabraknąć rycin i schematów z umundurowaniem piechoty rosyjskiej c.a. 1812 -1814.

Oficer i podoficer (bez tornistra )    astrachańskiego pułku grenadierów   (podoficerowie nosili  końcówki kit w kolorze białym z żółtym paskiem, oraz złote  obwódki wokół kołnierzy i mankietów. Rys. Wiskowatowa: 

Schematyczny rysunek grenadiera pułku brzeskiego  wg. A.Jouineau:

Oficer  pułku grenadierów w mundurze polowym (Wiskowatow), spodnie późniejsze  z lampasami 1814-1817 :

Schematyczny rysunek umundurowania piechoty liniowej (S. Popow):

Opis :

1. muszkieter piechoty liniowej

czako grenadiera 

furażerka grenadiera

ładownica grenadierska

2. podoficer piechoty liniowej 

czako podoficera grenadierów 

furażerka podoficera grenadierów 

ładownica muszkieterska

3. dobosz podoficer

czako dobosza pułkowego i batalionowego

furażerka muszkietera 1 batalionu

4. oficer młodszy piechoty liniowej 

czako oficera komp grenadierskiej

furażerka oficera komp. muszkieterskich 1 batalionu 

kapelusz oficerski

5. Нестроевой- niewalczący.


Szeregowy pułku piechoty (muszkieter):

Podoficer  pułku jegierskiego:

Szeregowy pułku jegierskiego w mundurze zimowym. Czako pokryte pokrowcem:

Oficer, dobosz i żołnierze izmaiłowskiego pułku gwardii (spodnie oficera polowe wcześniejsze zapinane na guziki) :

Szeregowy 1 kompanii grenadierskiej jekaterynosławskiego pułku grenadierów :

Z zestawów Zviezdy i Streltsa możemy bez problemów wykonać również figurki piechoty gwardii rosyjskiej, pułków siemionowskiego, preobrażeńskiego, izmaiłowskiego. Z litewskim i finlandzkim będzie już trudniej z powodu wyłogów na kurtce mundurowej.

Szeregowy piechoty w płaszczu i furażerce :

Elementy oporządzenia pułków piechoty (akwarela Kleina):

Sztabsoficer mińskiego pułku piechoty konno:

Pawłowski pułk grenadierów:

Podoficer  piechoty liniowej w mundurze polowym(marszowym):

Oficer i szeregowy butyrskiego pułku piechoty w  mundurach zimowych:

Stosunkowo łatwo jest skonwertować grenadierów Zviezdy na żołnierzy pułków gwardyjskich. Należy usunąć z czak pękające granaty w zamian dodając carskie  dwugłowe orły. Dodatkowo na kołnierzach i mankietach malujemy gwardyjskie 'belki'. 

Szeregowy pułku siemienowskiego gwardii (Jouineau):

Kurtka mundurowa i czako siemienowskiego pułku gwardii:

szeregowy litewskiego pułku gwardii(Jouineau):

dobosz izmaiłowskiego pułku gwardii(Jouineau):

W następnej części planuję opisać rodzaje formacji kawalerii rosyjskiej z lat 1812-1814 i ich plastikowe odpowiedniki w skali 20 mm.

Odsyłam również do dyskusji na temat umundurowania armii rosyjskiej na forum Strategie

http://www.strategie.net.pl/viewtopic.php?f=156&t=11784

Pozdrawiam